Η επίδραση της πανδημίας Covid-19 στις δαπάνες και τη χρηματοδότηση των εθνικών συστημάτων υγείας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη

Διπλωματική Εργασία uoadl:3233022 16 Αναγνώσεις

Μονάδα:
Κατεύθυνση Οργάνωση και Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας
Βιβλιοθήκη Επιστημών Υγείας
Ημερομηνία κατάθεσης:
2022-10-05
Έτος εκπόνησης:
2022
Συγγραφέας:
Νικολαΐδου Αγγελική
Στοιχεία επιβλεπόντων καθηγητών:
Δάφνη Καϊτελίδου, Καθηγήτρια, Τμήμα Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ
Όλγα Σίσκου, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Τουρισμού, Πανεπιστήμιο Πειραιώς
Πέτρος Γαλάνης, Εξωτερικός Συνεργάτης, Τμήμα Νοσηλευτικής, ΕΚΠΑ
Πρωτότυπος Τίτλος:
Η επίδραση της πανδημίας Covid-19 στις δαπάνες και τη χρηματοδότηση των εθνικών συστημάτων υγείας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη
Γλώσσες εργασίας:
Ελληνικά
Μεταφρασμένος τίτλος:
Η επίδραση της πανδημίας Covid-19 στις δαπάνες και τη χρηματοδότηση των εθνικών συστημάτων υγείας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη
Περίληψη:
Σκοπός: Ο ρόλος των εθνικών συστημάτων ήταν κομβικός στη μάχη κάθε χώρας για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της εξάπλωσης της covid-19, ενώ απαιτήθηκε εξαιρετική κινητοποίηση σε ένα μεγάλο εύρος σύνθετων προκλήσεων. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν διττός. Αφενός, η διερεύνηση των παραγόντων που επιδρούν στη διαμόρφωση των δαπανών σχετιζόμενων με την πανδημία covid-19 για τα εθνικά συστήματα υγείας των ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και των πολιτικών που εφαρμόστηκαν για τη χρηματοδότησή τους. Αφετέρου, η διερεύνηση του ύψους των έκτακτων δαπανών covid-19 για το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Ελλάδας και του τρόπου χρηματοδότησης τους. Η εργασία στοχεύει στη ανάδειξη των προκλήσεων αλλά και των καλών πρακτικών, ευελπιστώντας να συμβάλει στην αποκόμιση διδαγμάτων και δεδομένων χρήσιμων στο διάλογο για την ενδυνάμωση των υγειονομικών συστημάτων.
Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία κινήθηκε σε δύο άξονες: Ο πρώτος άξονας μεθοδεύθηκε μέσω α) ανασκόπησης της διεθνούς βιβλιογραφίας, σχετικά με τις δαπάνες covid-19 για τα συστήματα υγείας και τις πολιτικές χρηματοδότησης, με την οποία επιλέχθηκαν 13 επιστημονικά άρθρα και β) ανάλυση δεδομένων για 11 ευρωπαϊκές χώρες, μέσω της πλατφόρμας Health System Response Monitor για τον COVID-19 του European Health Observatory. Ο δεύτερος άξονας, μεθοδεύθηκε κατά κύριο λόγο μέσω ανάλυσης πρωτογενών ποσοτικών δεδομένων, τα οποία ζητήθηκαν από το ελληνικό Υπουργείο Υγείας.
Αποτελέσματα: Τα συστήματα υγείας, προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες και επείγουσες ανάγκες για τη διαχείριση της πανδημίας, χρειάστηκε να προβούν σε πληθώρα δράσεων, προς την ενίσχυσή τους σε υποδομές, προσωπικό και ιατροτεχνολογικό υλικό, με επακόλουθο τη δημιουργία έκτακτων δαπανών. Οι δαπάνες διαμορφώθηκαν σε επίπεδα που δεν ήταν δυνατό να χρηματοδοτηθούν από τους τρέχοντες προϋπολογισμούς υγείας, απαιτώντας πρόσθετη χρηματοδότηση. Οι υπό εξέταση ευρωπαϊκές χώρες προέβησαν σε προσαρμογές των συστημάτων πληρωμής τους και σε κινητοποίηση μηχανισμών προκειμένου για τη χρηματοδότηση των δαπανών covid-19. Οι αποκρίσεις των χωρών ήταν κατά πλειοψηφία κοινές μεταξύ τους, με διαφορές να παρατηρούνται σε ορισμένα επιμέρους χαρακτηριστικά. Επιπλέον, άμεση και ουσιαστική ήταν η απόκριση διεθνών οργανισμών, κυρίως των ΠΟΥ και ΟΟΣΑ, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την έκδοση συγκεκριμένων συστάσεων, θέσπιση ποικίλων μέτρων, ενεργοποίηση μηχανισμών για την ενίσχυση και χρηματοδότηση των συστημάτων υγείας. Το συνολικό ύψος των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ, διαθέσιμων για τον κλάδο υγείας, υπολογίζεται άνω των €5,5δις. Ωστόσο, από την παρούσα μελέτη δεν κατέστη εφικτή μια πλήρης επισκόπηση του ύψους των δαπανών covid-19 για τα υγειονομικά συστήματα των ευρωπαϊκών χωρών, ούτε επομένως η συγκριτική ποσοτική αντιπαράθεση. Ιδιαίτερα κρίσιμη και πολύπλοκη αποδείχθηκε η πρόκληση της προμήθειας του απαραίτητου βιοιατρικού υλικού, για την αντιμετώπιση της οποίας επιτελέστηκαν σημαντικές αλλαγές και κινητοποίηση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Όσον αφορά συγκεκριμένα για την περίπτωση της Ελλάδας, το ύψος των πραγματοποιημένων δαπανών του ΕΣΥ, τα έτη 2020-2021, υπολογίστηκε σε €870εκ, ποσό που αντιστοιχεί στο 22% του ετήσιου προ-covid Τακτικού Προϋπολογισμού δαπανών του Υπουργείου Υγείας. Η κάλυψή τους προήλθε κατά κύριο λόγο από έκτακτες επιχορηγήσεις μέσω Κρατικού Προϋπολογισμού, ενώ μέρος των δαπανών μισθοδοσίας προσωπικού covid-19 εντάχθηκε σε προγράμματα ΠΔΕ/ΕΣΠΑ. Παράλληλα, πρωτοφανής ήταν η συνεισφορά μέσω Δωρεών, σε χρήμα και είδος, η οποία εκτιμάται σε €150εκ.
Συμπεράσματα: Αναφορικά με την περίπτωση της Ελλάδας και σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε, η παρούσα εργασία αποτελεί μια πρώτη προσέγγιση του κόστος της πανδημίας για το ΕΣΥ από την οπτική των δαπανών, καθώς και του ζητήματος χρηματοδότησής τους. Επιχειρεί με τον τρόπο αυτό να συνεισφέρει στον εμπλουτισμό των δεδομένων προς τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων και πολιτικών. Γενικότερα, από την παρούσα έρευνα συμπεραίνεται ότι, προκειμένου για την αποτελεσματική διαχείριση της πανδημίας, δημιουργήθηκαν αυξημένες και επείγουσες ανάγκες σε προσωπικό, υποδομές και υλικά, με αποτέλεσμα πρόσθετες δαπάνες για τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας. Οι δαπάνες covid-19, αλλά και οι - σε μεγάλο βαθμό κοινές και ταυτόχρονες - χρηματοοικονομικές προκλήσεις, με επίκεντρο την προμήθεια του απαραίτητου ιατροτεχνολογικού υλικού, ανήλθαν σε μεγέθη που δεν ήταν δυνατόν να χρηματοδοτηθούν από τους υφιστάμενους πόρους, ούτε να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο. Απαίτησαν την πολύπλευρη και ταχεία κινητοποίηση μέτρων, τον συστηματικό συντονισμό και τη στενή συνεργασία, ενώ απέδειξαν στην πράξη την καίρια σημασία της αλληλεγγύης. Οι μηχανισμοί αλληλεγγύης που πυροδοτήθηκαν με την πανδημία αποτελούν παρακαταθήκη για το μέλλον και το έναυσμα για τη θέσπιση από την Ευρωπαϊκή Ένωση πλαισίου χρηματοδότησης, με στόχο την ανάκαμψη και ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας και εν γένει των οικονομιών των κρατών μελών.
Κύρια θεματική κατηγορία:
Επιστήμες Υγείας
Λέξεις-κλειδιά:
Covid-19, Επίδραση, Δαπάνες, Εθνικό σύστημα υγείας, Νοσοκομεία, Χρηματοδότηση, Ευρωπαϊκές χώρες
Ευρετήριο:
Όχι
Αρ. σελίδων ευρετηρίου:
0
Εικονογραφημένη:
Ναι
Αρ. βιβλιογραφικών αναφορών:
60
Αριθμός σελίδων:
104
Nikolaidou_Angeliki_MSc.pdf (1 MB) Άνοιγμα σε νέο παράθυρο