2026-10-09T08:39:26Zhttps://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5358226 2026-02-27T08:49:09.904Z born_digital_postgraduate_thesis

uoadl:5358226 https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5358226 born_digital_postgraduate_thesis Διπλωματική Εργασία Postgraduate Thesis Κλειστές πόρτες, ανοιχτές πληγές: Η καραντίνα και οι κοινωνικές της επιπτώσεις στην ιστορία της δημόσιας υγείας 2026 Ελληνικά Greek Κροκίδας Σπυρίδων Krokidas Spyridon Η παρούσα πτυχιακή εργασία εξετάζει την ιστορική εξέλιξη της καραντίνας από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή, αναλύοντας τον τρόπο με τον οποίο προσαρμόστηκε στις μεταβαλλόμενες ανάγκες που προέκυψαν από διαδοχικές κρίσεις δημόσιας υγείας. Η καραντίνα προσεγγίζεται όχι ως στατικό μέτρο, αλλά ως δυναμικό εργαλείο υγειονομικής διαχείρισης, το οποίο μετασχηματίζεται ανάλογα με το επιστημονικό υπόβαθρο, το κοινωνικό πλαίσιο και τις κυρίαρχες αντιλήψεις κάθε εποχής. Η ανάλυση βασίζεται σε τέσσερις χαρακτηριστικές ασθένειες: τη λέπρα, τη βουβωνική πανώλη, την ευλογιά και την έξαρση του SARS-CoV-2. Στην περίπτωση της λέπρας εξετάζονται η βιβλική περίοδος, ο Μεσαίωνας και το παράδειγμα της Σπιναλόγκας, προκειμένου να αναδειχθεί η καραντίνα ως πρακτική κοινωνικού και θρησκευτικού αποκλεισμού, με περιορισμένη επιστημονική θεμελίωση. Ακολούθως, η βουβωνική πανώλη αναλύεται μέσα από τα παραδείγματα της Ραγκούσας, της Βενετίας και του Λονδίνου, καθώς και μέσω της καθιέρωσης των λαζαρέτων ως πρώιμων, οργανωμένων δομών υγειονομικής απομόνωσης. Στο πλαίσιο της ευλογιάς παρουσιάζονται οι περιπτώσεις του Άμστερνταμ, του Λονδίνου και της Βοστώνης, με έμφαση στην εισαγωγή του πρώτου επίσημου εμβολιασμού ως καθοριστικού παράγοντα για τον έλεγχο της νόσου. Τέλος, η έξαρση του SARS-CoV-2 εξετάζεται μέσα από τις διαφορετικές στρατηγικές καραντίνας που υιοθετήθηκαν από την Ιταλία, την Ελλάδα και τη Σουηδία. Μέσα από τη συγκριτική αυτή προσέγγιση καθίσταται σαφές ότι η καραντίνα, άλλοτε ως κύριο και άλλοτε ως συμπληρωματικό μέτρο, παρέμεινε διαχρονικά παρούσα, προσαρμοζόμενη στις επιστημονικές και κοινωνικές συνθήκες κάθε ιστορικής περιόδου. This thesis examines the historical evolution of quarantine as a public health measure, tracing its transformation from antiquity to the contemporary era in response to successive health crises. Rather than treating quarantine as a static or purely technical intervention, the study approaches it as a historically contingent practice, shaped by prevailing scientific knowledge, social structures, and dominant cultural interpretations of disease. The analysis draws on four emblematic diseases: leprosy, bubonic plague, smallpox, and the outbreak of SARS-CoV-2. In the case of leprosy, references from the biblical period, the Middle Ages, and the example of Spinalonga are examined in order to demonstrate how quarantine functioned primarily as a mechanism of social and religious exclusion, largely detached from scientific reasoning. The discussion then turns to bubonic plague, focusing on the experiences of Ragusa, Venice, and London, as well as on the institutionalization of quarantine through the establishment of lazarettos. The section on smallpox highlights the cases of Amsterdam, London, and Boston, emphasizing the introduction of the first official vaccination as a decisive shift in the management of epidemic disease. Finally, the outbreak of SARS-CoV-2 is analyzed through the contrasting quarantine strategies adopted by Italy, Greece, and Sweden, illustrating the diversification of public health responses in the context of advanced biomedical knowledge and complex social realities. Through this comparative historical approach, the study demonstrates that quarantine has neither remained unchanged nor lost its relevance. Instead, it has continuously adapted, at times operating as the central instrument of epidemic control and at others as a complementary measure, while remaining a persistent and integral component of public health responses across time. Επιστήμες Υγείας Health Sciences