2026-10-08T22:59:25Zhttps://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5368517 2026-04-02T10:30:02.103Z born_digital_postgraduate_thesis

uoadl:5368517 https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5368517 born_digital_postgraduate_thesis Διπλωματική Εργασία Postgraduate Thesis «Κλιματική κρίση και δασικές πυρκαγιές. Περίπτωση μελέτης: Το παράδειγμα της πυρκαγιάς στον Έβρο (Αύγουστος 2023) και η εναέρια διαχείρισή της» 2026 Ελληνικά Greek Κοκορομύτης Βασίλειος Kokoromytis Vasileios Η δασική πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στην Αλεξανδρούπολη στις 19 Αυγούστου 2023 και στη συνέχεια στη Δαδιά-Σουφλίου στις 21 Αυγούστου, αποτέλεσε τη μεγαλύτερη πυρκαγιά που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με εκτιμώμενη καμένη έκταση 93.880 εκτάρια σύμφωνα με το Copernicus. Η εξαιρετικά ταχεία εξάπλωση της πυρκαγιάς (50 χλμ. σε 13 ώρες) αποδόθηκε σε ισχυρούς ανέμους, χαμηλή υγρασία, υψηλές θερμοκρασίες και έντονη αστάθεια της ατμόσφαιρας. Κατά το κρίσιμο 24ωρο της 21ης Αυγούστου, η πυρκαγιά επεκτάθηκε με μέση ταχύτητα 4 χλμ./ώρα και αύξησε την περίμετρό της κατά πάνω από 130 χλμ. Η συμπεριφορά της πυρκαγιάς χαρακτηρίστηκε από έντονη συναγωγική δραστηριότητα, με τη στήλη καπνού να δημιουργεί σημειακές αναφλέξεις σε αποστάσεις 200–500 μ. και ρυθμούς εξάπλωσης έως 6 χλμ./ώρα. Η ένταση του μετώπου ξεπέρασε τα 90.000 kW/m, με μήκη φλόγας άνω των 40 μ., επίπεδα που καθιστούν αδύνατη οποιαδήποτε άμεση καταστολή. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο ήταν ότι η πυρκαγιά συνέχισε να παρουσιάζει συναγωγική δραστηριότητα και κατά τη διάρκεια της νύχτας, κάτι εξαιρετικά σπάνιο και επικίνδυνο. Οι μετεωρολογικές συνθήκες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο: χαμηλή υγρασία της καύσιμης ύλης, απουσία βροχοπτώσεων για εβδομάδες και υψηλές θερμοκρασίες αντίστοιχες με εκείνες των μεγάλων πυρκαγιών του 2007 και 2012. Η βλάστηση παρουσίαζε έντονη ξηρασία και υδατική καταπόνηση, ενώ η συνέχεια της καύσιμης ύλης – τόσο οριζόντια όσο και κατακόρυφα – ευνόησε την ανάπτυξη πυρκαγιών κόμης, οι οποίες είναι σχεδόν αδύνατο να ελεγχθούν. Η στρατηγική των επιχειρήσεων καταστολής επικεντρώθηκε στην προστασία οικισμών και υποδομών λόγω της άμεσης απειλής, γεγονός που περιόρισε τη διαθεσιμότητα δυνάμεων για την αντιμετώπιση του ίδιου του μετώπου. Η επιλογή αυτή, αν και αναγκαία, επέτρεψε στην πυρκαγιά να εξαπλωθεί πλευρικά, δημιουργώντας νέα ενεργά μέτωπα. Η μορφολογία του εδάφους και η ομοιογένεια της δασοσυστάδας συνέβαλαν στην ευκολία εξάπλωσης. Οι τύποι δασών που κυριαρχούν στην περιοχή, με πυκνό υπόροφο θάμνων 2-3 μ. και θόλο δέντρων 4-5 μ., προσφέρουν ιδανική δομή για τη διατήρηση πυρκαγιών κόμης. Η ανάλυση υποδεικνύει ότι τα φαινόμενα αυτού του τύπου ξεπερνούν την επιχειρησιακή ικανότητα καταστολής και απαιτούν νέα στρατηγική πρόβλεψης, σχεδιασμού και πρόληψης. Οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας πρέπει να αναπτύξουν μοντέλα πρόγνωσης έντασης και δυναμικής πυρκαγιών, ώστε να προλαμβάνουν την εξέλιξή τους και να μειώνουν τον κίνδυνο απωλειών. Η πυρκαγιά της Αλεξανδρούπολης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας γενιάς “mega-fires” που σχετίζονται με την κλιματική κρίση, τη συσσώρευση καύσιμης ύλης και την παρατεταμένη ξηρασία στη Μεσόγειο. The wildfire that ignited near Alexandroupolis on 19 August 2023 and subsequently spread to the Dadia–Soufli area on 21 August became the largest wildfire ever recorded within the European Union, with an estimated burned area of 93,880 hectares, according to Copernicus. The extremely rapid rate of fire spread approximately 50 km within 13 hours, was attributed to a combination of strong winds, low relative humidity, high temperatures, and pronounced atmospheric instability. During the critical 24-hour period of 21 August, the fire advanced at an average rate of 4 km/h, increasing its perimeter by more than 130 km. Fire behavior was characterized by intense convective activity, with the smoke column generating spot fires at distances of 200–500 m and rates of spread reaching up to 6 km/h. Fireline intensity exceeded 90,000 kW/m, with flame lengths surpassing 40 m, levels that render any form of direct suppression operationally impossible. Particularly noteworthy was the persistence of convective fire activity during nighttime, a phenomenon considered rare and exceptionally hazardous. Meteorological conditions played a decisive role: critically low fuel moisture, absence of precipitation for several consecutive weeks, and extreme temperatures comparable to those observed during the major wildfire events of 2007 and 2012. Vegetation exhibited severe drought stress and hydric depletion, while the horizontal and vertical continuity of fuels strongly favored the development of crown fires, which are highly resistant to suppression. The suppression strategy was primarily focused on the protection of settlements and critical infrastructure due to the immediate threat to human life and assets. This operational prioritization, although necessary, significantly reduced the availability of forces for direct engagement with the main fire front, allowing the wildfire to expand laterally and generate new active flanks. The topography and structural homogeneity of the forest stands substantially facilitated fire propagation. The dominant forest types in the affected area, characterized by a dense shrub understory (2–3 m) and a tree canopy height of 4–5 m, provide an ideal vertical fuel arrangement for the sustained development of crown fires. The analysis indicates that wildfires of this magnitude and behavior exceed the operational suppression capacity of conventional firefighting systems and call for a fundamentally revised strategy in forecasting, planning, and prevention. Civil protection Organizations must develop advanced models for fire intensity and dynamic behavior prediction to enable anticipatory decision-making and risk mitigation. The Alexandroupolis wildfire constitutes a paradigmatic example of the new generation of “mega-fires”, directly associated with the climate crisis, long-term fuel accumulation, and prolonged drought conditions in the Mediterranean region. Θετικές Επιστήμες Science