2026-10-09T06:53:18Zhttps://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5402564 2026-06-09T05:15:42.107Z born_digital_postgraduate_thesis

uoadl:5402564 https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5402564 born_digital_postgraduate_thesis Διπλωματική Εργασία Postgraduate Thesis Συσχέτιση επιπέδων λιποπρωτείνης (α) με τις μικροαγγειακές επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 2026 Ελληνικά Greek Δεληγιώργη Παρασκευή Deligiorgi Paraskevi Εισαγωγή: Ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔΤ2) αποτελεί μία από τις συχνότερες χρόνιες μεταβολικές νόσους παγκοσμίως, συνοδευόμενη από αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα, κυρίως λόγω της εμφάνισης μικροαγγειακών επιπλοκών, όπως η διαβητική νεφροπάθεια, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και η περιφερική διαβητική νευροπάθεια. Πέραν της υπεργλυκαιμίας, οι λιπιδικές διαταραχές φαίνεται να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην παθογένεια των επιπλοκών αυτών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η λιποπρωτεΐνη(a) [Lp(a)], η οποία έχει αναδειχθεί ως ανεξάρτητος αθηροθρομβωτικός και προφλεγμονώδης παράγοντας κινδύνου, με πιθανή συμμετοχή στη μικροαγγειακή βλάβη. Παράλληλα, η εφαρμογή υπολιπιδαιμικών θεραπειών ενδέχεται να επηρεάζει ευνοϊκά την πορεία των μικροαγγειακών επιπλοκών, μέσω της βελτίωσης του λιπιδικού προφίλ και της ενδοθηλιακής λειτουργίας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας συστηματικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της συσχέτισης μεταξύ των λιπιδικών παραμέτρων (ολική χοληστερόλη, LDL, HDL, τριγλυκερίδια, λιποπρωτεΐνη(a), απολιποπρωτεΐνες Α και Β) και των μικροαγγειακών επιπλοκών του ΣΔΤ2, με έμφαση στη διαβητική νεφροπάθεια, την αμφιβληστροειδοπάθεια και τη διαβητική νευροπάθεια, καθώς και η αξιολόγηση της επίδρασης των υπολιπιδαιμικών θεραπειών στην εξέλιξη των επιπλοκών αυτών. Υλικά και Μέθοδος: Η μελέτη σχεδιάστηκε ως συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed®, Scopus®, Elsevier και Cochrane CENTRAL, με τη χρήση συνδυασμών λέξεων κλειδιών όπως “lipid parameters diabetes”, “lipoprotein(a)”, “hypolipidemic therapy diabetic microvascular complications”, “diabetic nephropathy”, “diabetic retinopathy” και “diabetic neuropathy”. Η αρχική αναζήτηση ανέδειξε 4.856 άρθρα. Μετά την αφαίρεση των διπλοτύπων και την αξιολόγηση τίτλων και περιλήψεων, 286 μελέτες κρίθηκαν δυνητικά σχετικές. Η τελική επιλογή, μετά από πλήρη αξιολόγηση του κειμένου και εφαρμογή των κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, περιέλαβε 40 μελέτες. Αποτελέσματα: Από τις 40 μελέτες που συμπεριλήφθηκαν, 14 αφορούσαν τη διαβητική νεφροπάθεια, 16 τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και 10 τη διαβητική νευροπάθεια. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν σταθερή και σημαντική συσχέτιση των αυξημένων επιπέδων λιποπρωτεΐνης(a), καθώς και άλλων δυσμενών λιπιδικών δεικτών, με την εμφάνιση και την εξέλιξη των μικροαγγειακών επιπλοκών στον ΣΔΤ2. Επιπλέον, η χορήγηση υπολιπιδαιμικών θεραπειών, κυρίως στατινών και φιμπρατών, συσχετίστηκε με ευνοϊκές κλινικές εκβάσεις, μέσω της βελτίωσης της ενδοθηλιακής λειτουργίας, της μείωσης του οξειδωτικού στρες και της καταστολής φλεγμονωδών διεργασιών. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα της παρούσας ανασκόπησης αναδεικνύουν τη λιποπρωτεΐνη(a) ως σημαντικό και ανεξάρτητο προγνωστικό δείκτη για την ανάπτυξη μικροαγγειακών επιπλοκών σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η συστηματική παρακολούθηση των λιπιδικών παραμέτρων και η έγκαιρη, εξατομικευμένη εφαρμογή υπολιπιδαιμικών θεραπειών, σε συνδυασμό με τη συνολική διαχείριση των παραγόντων καρδιομεταβολικού κινδύνου, δύναται να συμβάλει ουσιαστικά στην πρόληψη και την επιβράδυνση της εξέλιξης των μικροαγγειακών βλαβών, βελτιώνοντας τη μακροπρόθεσμη πρόγνωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Introduction: Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) is one of the most prevalent chronic metabolic disorders worldwide and is associated with increased morbidity and mortality, primarily due to the development of microvascular complications such as diabetic nephropathy, diabetic retinopathy, and diabetic peripheral neuropathy. Beyond hyperglycemia, lipid abnormalities appear to play a crucial role in the pathogenesis of these complications. Particular interest has been focused on lipoprotein(a) [Lp(a)], which has been identified as an independent atherothrombotic and pro-inflammatory risk factor and may contribute significantly to microvascular damage. In parallel, hypolipidemic therapies may favorably influence the progression of microvascular complications through improvements in lipid profile and endothelial function. Aim: The aim of this systematic literature review was to investigate the association between lipid parameters (total cholesterol, LDL, HDL, triglycerides, lipoprotein(a), apolipoproteins A and B) and microvascular complications of T2DM, with emphasis on diabetic nephropathy, diabetic retinopathy, and diabetic neuropathy, as well as to evaluate the impact of hypolipidemic therapies on these complications. Materials and Methods: This study was designed as a systematic literature review. A comprehensive search was conducted in the PubMed®, Scopus®, Elsevier, and Cochrane CENTRAL databases using combinations of keywords such as “lipid parameters diabetes,” “lipoprotein(a),” “hypolipidemic therapy diabetic microvascular complications,” “diabetic nephropathy,” “diabetic retinopathy,” and “diabetic neuropathy.” The initial search yielded 4,856 articles. After removal of duplicates and screening of titles and abstracts, 286 studies were considered potentially relevant. Following full-text evaluation and application of inclusion and exclusion criteria, 40 studies were finally included in the review. Results: Of the 40 included studies, 14 focused on diabetic nephropathy, 16 on diabetic retinopathy, and 10 on diabetic neuropathy. The findings demonstrated a consistent and significant association between elevated lipoprotein(a) levels, as well as other adverse lipid markers, and the presence and progression of microvascular complications in T2DM. Moreover, the use of hypolipidemic therapies, particularly statins and fibrates, was associated with favorable clinical outcomes through improvements in endothelial function, reduction of oxidative stress, and attenuation of inflammatory processes. Conclusions: The results of this systematic review highlight lipoprotein(a) as a significant and independent prognostic marker for the development of microvascular complications in patients with type 2 diabetes mellitus. Systematic monitoring of lipid parameters and the early, individualized implementation of hypolipidemic therapies, in conjunction with comprehensive management of cardiometabolic risk factors, may substantially contribute to the prevention and slowing of microvascular damage progression, ultimately improving long-term prognosis and quality of life in patients with T2DM. Επιστήμες Υγείας Health Sciences