2026-10-09T07:45:35Zhttps://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5425679 2026-07-29T08:44:29.354Z born_digital_postgraduate_thesis

uoadl:5425679 https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5425679 born_digital_postgraduate_thesis Διπλωματική Εργασία Postgraduate Thesis Παράγοντες κινδύνου για την νόσο Alzheimer, σύγχρονες, μελλοντικές θεραπευτικές μέθοδοι και παρεμβάσεις 2026 Ελληνικά Greek Λιώνη Χριστίνα Lioni Christina Η νόσος Alzheimer αποτελεί την κυριότερη αιτία άνοιας παγκοσμίως και συνιστά αυξανόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς η γήρανση του πληθυσμού οδηγεί σε συνεχή αύξηση του επιπολασμού της . Η αιτιολογία της νόσου είναι πολυπαραγοντική, περιλαμβάνοντας γενετικούς, μεταβολικούς, νευροεκφυλιστικούς και περιβαλλοντικούς μηχανισμούς . Η κλινική εικόνα χαρακτηρίζεται από σταδιακή έκπτωση της μνήμης, γλωσσικές διαταραχές, απώλεια εκτελεστικών και οπτικοχωρικών λειτουργιών, καθώς και νευροψυχιατρικά συμπτώματα που επιβαρύνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών . Επιδημιολογικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι το 2020 περισσότερα από 55 εκατομμύρια άτομα ζούσαν με άνοια, αριθμός που αναμένεται να φτάσει τα 139 εκατομμύρια μέχρι το 2050, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος . Στην Ελλάδα, περίπου 250.000 άτομα πάσχουν από άνοια, ενώ 350.000 εμφανίζουν ήπια νοητική διαταραχή· συνολικά, σχεδόν 1,5 εκατομμύριο πολίτες επηρεάζονται άμεσα ή έμμεσα από τη νόσο . Οι κυριότεροι μη τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου είναι η προχωρημένη ηλικία, το γυναικείο φύλο και η παρουσία του αλληλομόρφου APOE-ε4 . Μεταξύ των τροποποιήσιμων παραγόντων συγκαταλέγονται η υπέρταση, η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η δυσλιπιδαιμία, το κάπνισμα και η κοινωνική απομόνωση, οι οποίοι συσχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης άνοιας . Επιπλέον, η διατροφή και η φυσική άσκηση φαίνεται να επηρεάζουν σημαντικά την πορεία της νόσου, με μελέτες να υποδεικνύουν προστατευτική δράση της μεσογειακής δίαιτας και της πολυδιάστατης παρέμβασης στον τρόπο ζωής . Στο θεραπευτικό πεδίο, οι υπάρχουσες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν φάρμακα που δρουν συμπτωματικά (αναστολείς ακετυλοχολινεστεράσης και μεμαντίνη), καθώς και πιο πρόσφατες βιολογικές θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα κατά του β-αμυλοειδούς, όπως το aducanumab και το lecanemab, που επιχειρούν να τροποποιήσουν την πορεία της νόσου . Οι μη φαρμακολογικές προσεγγίσεις, όπως η γνωστική ενδυνάμωση, η σωματική άσκηση και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη, διαδραματίζουν επίσης ουσιαστικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και των φροντιστών τους . Συνολικά, η νόσος Alzheimer αποτελεί πολυδιάστατη πρόκληση με σημαντικές ιατρικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Η έγκαιρη διάγνωση, η πρόληψη μέσω τροποποίησης παραγόντων κινδύνου και η ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών αναδεικνύονται ως κρίσιμες προτεραιότητες για τα συστήματα υγείας διεθνώς. Alzheimer’s disease is the predominant cause of dementia worldwide and poses an escalating public health concern, largely due to population aging and the consequent rise in prevalence . Its pathogenesis is complex and multifactorial, involving genetic predispositions, metabolic alterations, neurodegenerative processes, and environmental influences . Clinically, the condition manifests through progressive memory impairment, language difficulties, deterioration of executive and visuospatial abilities, and neuropsychiatric disturbances, all of which significantly compromise patients’ quality of life . Recent epidemiological reports estimate that in 2020 more than 55 million individuals were living with dementia, a number projected to increase to 139 million by 2050, with the most substantial growth expected in low- and middle-income countries . In Greece, approximately 250,000 people are affected by dementia, while an additional 350,000 present with mild cognitive impairment. In total, nearly 1.5 million citizens are directly or indirectly influenced by the disease . Key non-modifiable risk factors include advanced age, female sex, and the APOE-ε4 allele . In contrast, modifiable risk factors—such as hypertension, obesity, diabetes mellitus, dyslipidemia, smoking, and social isolation—are strongly associated with a heightened risk of dementia . Lifestyle aspects, particularly diet and physical activity, also play a crucial role; evidence suggests that adherence to the Mediterranean diet and multidomain lifestyle interventions exert a protective effect . Current therapeutic strategies consist of symptomatic pharmacological treatments, including acetylcholinesterase inhibitors and memantine, alongside newer biological therapies targeting β-amyloid through monoclonal antibodies such as aducanumab and lecanemab, aiming to modify disease progression . Complementary non-pharmacological interventions—cognitive training, physical exercise, and psychosocial support—remain essential for enhancing the quality of life of both patients and caregivers . In summary, Alzheimer’s disease constitutes a multifaceted challenge with profound medical, social, and economic repercussions. Timely diagnosis, preventive strategies through risk factor modification, and the advancement of innovative therapeutic approaches represent critical priorities for healthcare systems globally. Επιστήμες Υγείας Health Sciences